Nette Tester ile Başlangıç

PHP'de hiç şöyle bir kod yazdınız mı?

$obj = new MyClass;
$result = $obj->process($input);

var_dump($result);

Yani bir fonksiyon çağrısının sonucunu, olması gerekeni döndürüp döndürmediğini gözle denetlemek için yazdırdınız mı? Bunu muhtemelen günde defalarca yapıyorsunuz. Elinizi vicdanınıza koyun: her şey doğru çalışıyorsa bu kodu siliyor musunuz? Sınıfın gelecekte bozulmayacağını mı bekliyorsunuz? Murphy yasaları bunun tersini güvence altına alır :-)

Aslında bir test yazdınız. Yalnızca, gözle denetim gerektirmemesi ve kendi kendini denetlemesi için küçük bir değişikliğe ihtiyacı var. Ve testi silmezseniz, her şeyin hâlâ olması gerektiği gibi çalıştığını doğrulamak için gelecekte istediğiniz an çalıştırabilirsiniz. Zamanla bu tür çok sayıda test oluşturacaksınız, dolayısıyla onları otomatik çalıştırmak yararlı olurdu.

Ve Nette Tester tüm bunlarda size yardım edecek.

Tester'ı Benzersiz Kılan Ne?

Nette Tester için test yazmak, her testin bağımsız çalıştırılabilen standart bir PHP betiği olması bakımından benzersizdir.

Yani bir test yazdığınızda, onu öylece çalıştırıp içinde örneğin bir programlama hatası olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Doğru çalışıp çalışmadığını. Çalışmıyorsa IDE'nizde kolayca adım adım izleyip hatayı arayabilirsiniz. Hatta onu bir tarayıcıda bile açabilirsiniz.

Ve en önemlisi: onu çalıştırarak testi gerçekleştirmiş olursunuz. Geçip geçmediğini hemen öğrenirsiniz. Nasıl mı? Gösterelim. PHP dizisiyle çalışmayı sınayan basit bir test yazıp ArrayTest.php dosyasına kaydedeceğiz:

<?php
use Tester\Assert;

require __DIR__ . '/vendor/autoload.php';  # Composer autoloader'ını yükle
Tester\Environment::setup();               # Nette Tester'ı başlat

$stack = [];
Assert::same(0, count($stack));   # count() metodunun sıfır döndürmesini bekliyoruz

$stack[] = 'foo';
Assert::same(1, count($stack));   # count() metodunun bir döndürmesini bekliyoruz
Assert::contains('foo', $stack);  # $stack dizisinin 'foo' öğesini içerdiğini doğrula

Gördüğünüz gibi, gerçek değerin beklenen değerle eşleştiğini onaylamak için Assert::same() gibi assertion metotları kullanılır.

Testi yazdık ve onu komut satırından çalıştırabiliriz. İlk çalıştırma olası söz dizimi hatalarını ortaya çıkaracak ve hiçbir yerde yazım hatası yapmadıysanız şunu yazdıracak:

$ php ArrayTest.php

OK

Testteki assertion'ı yanlış olanla değiştirmeyi deneyin, örneğin Assert::contains('XXX', $stack);, ve çalıştırınca ne olduğunu izleyin:

$ php ArrayTest.php

Failed: ['foo'] should contain 'XXX'

in ArrayTest.php(17) Assert::contains('XXX', $stack);

FAILURE

Test yazmayı Test yazma bölümünde sürdürüyoruz.

Kurulum ve Gereksinimler

Tester'ın gerektirdiği en düşük PHP sürümü 8.0'dır (ayrıntı için Desteklenen PHP Sürümleri tablosuna bakın). Yeğlenen kurulum yolu Composer kullanmaktır:

composer require --dev nette/tester

Nette Tester'ı komut satırından çalıştırmayı deneyin (argümansız yalnızca yardımı yazdırır):

vendor/bin/tester

Testleri Çalıştırma

Uygulama büyüdükçe testlerin sayısı da onunla birlikte büyür. Testleri tek tek çalıştırmak pratik olmazdı. Bu yüzden Tester'ın, komut satırından çağırdığımız bir toplu test çalıştırıcısı vardır. Parametre olarak testlerin bulunduğu dizini belirtiriz. Nokta, geçerli dizin anlamına gelir.

vendor/bin/tester .

Test çalıştırıcısı belirtilen dizini ve tüm alt dizinlerini tarar ve testleri, yani *.phpt ile *Test.php dosyalarını arar. Maskeye uyduğu için ArrayTest.php testimizi de bulacaktır.

Ardından test etmeye başlar. Her test yeni bir PHP süreci olarak çalıştırılır, dolayısıyla diğerlerinden tümüyle yalıtılmış çalışır. Onları birden çok iş parçacığında paralel çalıştırır, bu da onu son derece hızlı kılar. Ve önce bir önceki çalıştırmada başarısız olan testleri çalıştırır; böylece hatayı düzeltip düzeltmediğinizi hemen öğrenirsiniz.

Testler çalışırken Tester, sonuçları terminale sürekli olarak karakterlerle yazdırır:

• . – test geçti
• s – test atlandı
• F – test başarısız oldu

Çıktı şöyle görünebilir:

 _____ ___  ___ _____ ___  ___
|_   _/ __)( __/_   _/ __)| _ )
  |_| \___ /___) |_| \___ |_|_\  v2.6.0

PHP 8.5.2 (cli) | php | 8 threads

........s................F.........

-- FAILED: greeting.phpt
   Failed: 'Hello John' should be
       ... 'Hello Peter'

   in greeting.phpt(19) Assert::same('Hello Peter', $o->say('John'));

FAILURES! (35 tests, 1 failures, 1 skipped, 1.7 seconds)

35 test çalıştırıldı, biri başarısız oldu, biri atlandı.

Testleri çalıştırma bölümünde sürdürüyoruz.

İzleme Kipi

Kodu yeniden mi düzenliyorsunuz? Ya da belki TDD (Test Driven Development) yöntemine göre mi geliştiriyorsunuz? O zaman izleme kipini seveceksiniz. Bu kipte Tester kaynak kodları izler ve değiştiklerinde kendini otomatik çalıştırır.

Geliştirme sırasında monitörünüzün köşesinde, size yeşil bir durum çubuğunun parladığı bir terminal olur; birden kırmızıya döndüğünde, az önce pek de doğru olmayan bir şey yaptığınızı anlarsınız. Aslında bu, programlayıp rengi korumaya çalıştığınız harika bir oyundur.

İzleme kipi --watch parametresiyle başlatılır.

Kod Kapsamı Raporları

Tester, testlerin kaynak kodun ne kadarını kapsadığına dair özet içeren raporlar üretebilir. Rapor ya insan tarafından okunabilir HTML biçiminde ya da makineyle işlenmek üzere Clover XML biçiminde olabilir.

Kod kapsamı içeren örnek bir HTML raporuna bakın.

Desteklenen PHP Sürümleri

En son yama sürümü için geçerlidir.

Tester, 1.7 sürümüne dek HHVM 3.3.0 ya da daha yenisini de destekliyordu (tester -p hhvm ile). Destek, Tester'ın 2.0 sürümünden itibaren sona erdi.